Azerbaycan’da iş kurmak

Haziran 30, 20220

Azerbaycan Cumhuriyeti’nde ekonominin sürdürülebilir ve hızlı gelişimi amacıyla sistematik faaliyetler yürütülmektedir. Devletin 1991 yılında eski Sovyetler Birliği’nden bağımsızlığını kazanmasından bu yana, yabancı yatırımı çekmek ve iş ve yatırım ortamını daha da iyileştirmek için birçok proje hayata geçirilmiştir. Azerbaycan Cumhuriyeti’nin “Yabancı Yatırımların Korunmasına Dair Kanun”a göre, devletin amacı, yabancı malzeme ve mali kaynakları, gelişmiş yabancı ekipman ve teknolojiyi, yönetim deneyimini, ülkeye çekmek, bunların verimli kullanılmasıdır ve bu amaçla yabancı yatırımcıların haklarının korunması garanti altına alınmıştır.

Yabancı yatırımı ülkeye çekmek için yapılan bu reformlar sonuçsuz kalmamıştır. Böylece, şu anda hem petrol sektörü hem de petrol dışı sektör yabancı yatırımların payında artışa tanık oluyor. Bunun temel nedeni, tabii ki Azerbaycan’da yatırım ve ticaret için elverişli koşullardır. “Doing Business” verilerine göre Azerbaycan, iş yapma kolaylığı açısından 190 ülke arasında 34. sırada yer almaktadır (ayrıca bakınız: https://www.doingbusiness.org/content/dam/doingBusiness/country/a/azerbaijan/AZE.pdf).

Bu, ekonomik özgürlüğünü yeni kazanmış bir ülke için yeterince iyi ve aynı zamanda sürdürülebilir ekonomik kalkınma politikasının bir sonucu olarak yakın vadede daha da iyi sonuçlara ulaşılacağı sonucuna varmak için sebep veriyor. Ancak söz konusu iş dostu ortamın özü nedir? Yabancı yatırımcıların iş yapmak için Azerbaycan’a yönelme sebepleri nelerdir?

I. Yabancı yatırımcılar için uygun koşulların mevcudiyeti: ekonomik, politik, yasal istikrar

Azerbaycan’da mevcut ekonomik, siyasi ve hukuki koşullar, iş kurma ve yeni yatırımlar için çok elverişlidir. Böylece ülkenin dış politikası her zaman geniş uluslararası ilişkiler kurmaya hizmet eder ve bu her türlü faaliyet alanına yansır. Ekonomik alanda uygulanan politikanın temel özelliği uluslararası ticarete açıklık ve devletin bu alana ilgi göstermesidir. Bu, yabancı sermayeye ve yabancı işçilere karşı olumlu bir tutuma sahip olmak anlamına gelir.

A. Ekonomik istikrar

İstikrarlı bir makroekonomik politikaya sahip olmak, elverişli bir iş ortamı yaratmanın önemli koşullarından biridir. Ekonomik istikrarın bir sonucu olarak, yatırımcı kararlar alabilir ve gelecekteki durumu önceden tahmin edebilir, bu da iş risklerini azaltır. Serbest rekabetin sağlanması, hem yerli yatırımcıların hem de yabancı yatırımcıların ekonomik faaliyetinin artmasını sağlar.

B. Yasal istikrar

Ekonomik alanda gelişmenin sağlanmasının temel koşullarından biri, atılan bu adımların yasal güvencesidir. İstikrarlı mevzuat, iş ve yatırım için elverişli bir ortam anlamına gelir. Böylece yatırımcılar gelecekteki risklerini planlayabilirler. İstikrarsız bir mevzuat ortamı, mevcut koşullar yatırım için elverişli olsa bile gelecekte olumsuz koşulların ortaya çıkma olasılığını yaratır. Azerbaycan’da bu tür durumlar mevzuatla düzenlenir. “Yabancı Yatırımın Korunması” Kanununun 10. maddesine göre, Azerbaycan Cumhuriyeti’nin müteakip mevzuatı yatırım koşullarını kötüleştirirse, on yıl içinde yabancı yatırımın yapıldığı tarihte yürürlükte olan mevzuat uygulanır.

C. “ASAN Vize”

Devletin uluslararası ilişkilerin ve yabancı yatırımın geliştirilmesine yönelik dış politikasının ana göstergelerinden biri, ASAN Vize sisteminin uygulanmasıdır. Bu sistem, Azerbaycan’a gelmek isteyen yabancılar ve vatansız kişiler için vize verme prosedürünü basitleştirmek amacıyla oluşturulmuştur. Böylece yabancılar ve vatansız kişiler, başvuru formunu doldurmak için büyükelçiliğe veya konsolosluğa fiziki olarak gitme zorunluluğu, onlarca belgenin istenmesi, 10-15 günlük başvuru süresi gibi sıkıcı süreçlerden kurtulmaktadır. Sadece internet bağlantısı olan her yerden vize başvurusu yapmak mümkündür. Vize almak için gerekli olan tek belge, geçerli bir ulusal pasaport veya seyahat belgesidir. Kişiler bu vizeyi standart vize başvuru formu ile 3 iş günü, acil vize başvuru formu ile 3 saat içerisinde alabilirler. Sistem üzerinden yabancılar ve vatansız kişiler 3 adımda (başvuru, ödeme ve e-vize yükleme) e-vize alabilirler. Bunun için www.evisa.gov.az elektronik vize portalı üzerinden başvuru yapılması yeterlidir. Elektronik vizeler sadece listesi Azerbaycan Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından onaylanan 94 ülkenin vatandaşlarına ve bu ülkelerde daimi olarak ikamet eden vatansız kişilere verilir.

ASAN Vize sistemi, ülkeye yabancı turist akışında gözle görülür bir artışa neden oldu. Böylece yabancı turistler Azerbaycan Cumhuriyeti’nin farklı bölgelerine kolaylıkla seyahat etmekte ve bu bölgelerin ekonomik potansiyelini tanıma fırsatı bulmaktadır. Azerbaycan Cumhuriyeti topraklarında turizm, tarım, sanayi vb. yatırıma uygun çeşitli iş alanlarını incelemelerini sağlar ve yabancıların yatırım hacminin artmasına neden olur.

II. İş kurma kolaylığı

Azerbaycan’ı yabancı yatırımcılar için cazip kılan temel noktalardan biri de iş kurma kolaylığıdır. Böylece Azerbaycan, “Doing Business” raporlarında bu kritere göre ülkeler sıralamasında 9. sırada yer almaktadır. Azerbaycan, iş kurma sürecinin kolaylığı, maliyet, zaman ve şirket kuruluşu için asgari sermaye gereksinimleri açısından iş kurmak için vazgeçilmezdir.

A. İşlem kolaylığı

Bir işe başlarken ana noktalardan biri, prosedürel işlemlerin doğru ve zamanında yürütülmesidir. Kayıt sürecinin karmaşıklığı, yatırımcıların faaliyetlerini engellemekte ve bu da zaman kaybına neden olmaktadır. Yabancı yatırımcılar ülkenin mevzuatına ve hukuk sistemine aşina olmadıkları için bu süreç onlar için daha karmaşık ve yorucu olabiliyor. Dolayısıyla Azerbaycan’daki online kayıt süreci, yabancı yatırımcıları burada iş kurmaya teşvik eden noktalardan biridir. “Tüzel Kişilerin Devlet Tesciline Dair Kanun”un 5-1. Maddesine göre, tüzel kişiliğin tescili için başvuru çevrimiçi olarak yapılabilir. Devlet ücretlerine dair Kanunu”un 20-1.3 maddesine göre, bu uygulama devlet görevlerinden muaftır ve tamamen ücretsizdir. İdari Usul Kanunu”na göre, tüm tescil belgeleri kodlanarak ticari tüzel kişilere elektronik olarak gönderilir ve şirketin kurulması için yeterlidir. Tek kurucusu olan şirketler için hızlı kayıt imkanı mevcuttur.

B. Zamandan tasarruf

Şirket kaydı sadece iki iş günü sürer. Online kayıt 1-2 gün sürer. Sonuç olarak, basit ve hızlandırılmış prosedürler, girişimcilerin zamanlarını tam olarak işlerini geliştirmeye ayırmalarına olanak tanır.

C. Asgari Gereklilikler

İş kurarken en önemli konulardan biri sermayedir. Azerbaycan’da bunun için minimum bir gereklilik yoktur. İş kurarken sermaye beyanına gerek yoktur. Mevzuatın gerekliliklerine bağlı olarak, herhangi bir asgari fon ile Azerbaycan Cumhuriyeti’nde bir ticari faaliyete başlamak mümkündür.

D. Lisanslama prosedürünün basitliği

İşletmeyi teşvik eden bir diğer nokta ise lisans gerektiren ticari faaliyet türlerinin ve izinlerin sayısının azaltılmasıdır. Lisans alma prosedürünün basitleştirilmesi ve ücretlerin hacmi, lisans gerektiren alanlar için uygun bir iş ortamının oluşmasını teşvik etmektedir.

E. Vergi Politikası

Olumlu vergi politikası, Azerbaycan’da iş kurmanın ana nedenlerinden biridir. Bu nedenle, iş geliştirme için birçok vergi avantajı uygulanmaktadır. Örneğin, tarım ürünleri üreticileri, basitleştirilmiş sistem kapsamında kâr, gelir, KDV, basitleştirilmiş sistem vergisi ve faaliyetlerinde kullanılan nesneler üzerindeki emlak vergisinden muaf tutulmuştur. Vergi Kanunu’nun 199.9. maddesine göre, tarım ürünlerinin üretimi ile uğraşan tüzel ve gerçek kişiler, bu faaliyet sırasında kullanılan mülkler için emlak vergisinden muaftır. Bir başka örnek ise, bir yatırım teşvik belgesi alan bireysel girişimcinin, alındığı tarihten itibaren 7 yıl süreyle KDV, emlak ve arazi vergileri ve gelirinin yüzde 50’sinin gelir ve kâr vergisinden muaf tutulmasıdır.

Vergi imtiyazlarının diğer birçok alanda uygulanmasının amacı, ülkedeki ticari faaliyetlerin geliştirilmesi ve ülkede yatırıma olan ilginin artmasıdır. Devletin vergi politikası, iş adamlarının çıkarlarının sağlanması ve iş kurmanın desteklenmesi yönünde oluşturulmuştur. Bu bağlamda, yabancıların ve vatansız kişilerin hakları ile ticari faaliyetlerde bulunmayı planlayan vatandaşlar arasında herhangi bir ayrım yapılmamaktadır. Ticari faaliyetlerin yürütülmesi sırasında yabancıların ve vatandaşların haklarının korunması açısından hiçbir ayrımcılığa izin verilmez. Böylece yabancı vatandaşlar ve vatansız kişiler, Azerbaycan’da iş kurarken vergi sisteminin bu avantajlarından yararlanabilirler.

ACON ekibi olarak, Azerbaycan Cumhuriyeti’nde iş kurarken veya yatırım yaparken yerli ve yabancı yatırımcılara danışmanlık hizmeti vermekten mutluluk duyuyoruz!

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

ACONOfisimiz
Profesyonel ACON ekibinin hizmetlerinden yararlanmak için çekinmeden bizimle iletişime geçin.
KONUMUMUZBizi nerede bulabilirsiniz?
https://acon.az/wp-content/uploads/2021/10/map.png
İLETİŞİME GEÇİNSosyal bağlantı hesaplarımız
Bizi sosyal medya hesaplarımızdan takip edebilirsiniz.
ACONOfisimiz
Profesyonel ACON ekibinin hizmetlerinden yararlanmak için çekinmeden bizimle iletişime geçin.
KONUMUMUZBizi nerede bulabilirsiniz?
https://acon.az/wp-content/uploads/2021/10/map.png
İLETİŞİME GEÇİNSosyal bağlantı hesaplarımız
Bizi sosyal medya hesaplarımızdan takip edebilirsiniz.