Azerbaycan'da Şube Kuruluşu | Yabancı Şirket Şube Tescili
 

Azerbaycan’da Şube Kuruluşu: Yabancı Şirketler İçin Rehber (2026)

Azerbaycan’da Şube Kuruluşu: Yabancı Şirketler İçin Rehber

Kısa cevap: Yabancı bir şirket, Azerbaycan’da ayrı bir Azerbaycan tüzel kişiliği kurmadan şube açabilir ve tescil ettirebilir. Şube, yabancı ana şirketin ayrı bir birimi olarak faaliyet gösterir ve ana şirketin faaliyetlerinin tamamını veya bir kısmını Azerbaycan’da yürütebilir. Faaliyete başlamadan önce şubenin Devlet Vergi Hizmeti nezdinde tescil edilmesi, Şube Yönetmeliğinin hazırlanması, Azerbaycan’da yasal bir adres belirlenmesi ve vekaletname ile yetkilendirilmiş bir şube müdürünün atanması gerekir.

Azerbaycan pazarına mevcut yabancı kurumsal yapısını kullanarak doğrudan girmek isteyen uluslararası şirketler için şube, ayrı bir bağlı ortaklık kurmaya alternatif olabilir. Ancak şubenin hukuki statüsü, vergilendirilmesi, yönetimi ve ana şirketin sorumluluğu, Azerbaycan’da kurulmuş bir limited şirket veya diğer yerel tüzel kişilerden farklıdır.

Hazırlayan: ACON Kurumsal ve Ticaret Hukuku Ekibi

Azerbaycan’da Şube Nedir?

Şube, bir tüzel kişinin kendi merkezinden farklı bir yerde bulunan ayrı bir birimidir. Azerbaycan Cumhuriyeti Medeni Kanunu’nun 53. maddesi uyarınca şube, ana tüzel kişinin faaliyetlerinin tamamını veya bir kısmını yerine getirebilir ve temsil işlevlerini de üstlenebilir.

Örneğin Birleşik Krallık, Almanya, Türkiye, Çin, Birleşik Arap Emirlikleri veya başka bir ülkede kurulmuş bir şirket, Azerbaycan’da ayrı bir yerel şirket kurmadan şube açarak faaliyet gösterebilir.

Şube, yabancı ana şirket tarafından onaylanan Şube Yönetmeliği çerçevesinde faaliyet gösterir ve ana şirket tarafından atanan bir şube müdürü tarafından yönetilir. Şube müdürünün yetkileri genellikle vekaletname ile belirlenir.

Yabancı yatırımcıların bilmesi gereken en önemli hususlardan biri, Azerbaycan’da kurulan bir şubenin ayrı bir tüzel kişilik olmadığıdır.

Şube hukuken yabancı ana şirketin bir parçası olarak kalır. Bu yönüyle, Azerbaycan hukukuna göre bağımsız bir tüzel kişi olarak kurulan bağlı ortaklıktan farklıdır.

Kriter Yabancı Şirket Şubesi
Ayrı tüzel kişilik Hayır
Ana şirket Yabancı tüzel kişi
Temel iç belge Şube Yönetmeliği
Yönetim Ana şirket tarafından atanan şube müdürü
Müdürün yetkisi Vekaletname ile
Ticari faaliyet Yetki kapsamı içinde mümkündür
Devlet tescili Zorunludur

Şubenin ayrı bir tüzel kişiliği bulunmadığından, şube veya bağlı ortaklık seçimi yapılırken sorumluluk, vergilendirme, banka işlemleri, sözleşmeler, lisanslar ve ana şirketin Azerbaycan’daki uzun vadeli planları dikkate alınmalıdır.

Kimler Azerbaycan’da Şube Açabilir?

Kendi ülkesinde usulüne uygun olarak kurulmuş ve faaliyet gösteren yabancı ticari tüzel kişiler, ilgili devlet tescili şartlarına uymak kaydıyla Azerbaycan’da şube açabilir.

Yabancı ana şirket, şubenin kurulmasına ilişkin gerekli kurumsal kararları almalı ve kendi ülkesindeki hukuki varlığını ve tescilini doğrulayan belgeleri sunmalıdır.

Yabancı Şirketler Neden Azerbaycan’da Şube Açmayı Tercih Eder?

Şube yapısı, Azerbaycan’daki faaliyetlerin doğrudan yabancı ana şirketin bir parçası olarak yürütülmesinin tercih edildiği durumlarda uygun olabilir.

Şube Yapısının Tercih Edilmesinin Yaygın Nedenleri

  • Ana şirketin doğrudan varlığı: Azerbaycan’daki operasyon yabancı şirketin doğrudan bir parçası olarak kalır.
  • Ticari faaliyet imkânı: temsilcilikten farklı olarak şube, yetki kapsamı içinde ticari faaliyetler yürütebilir.
  • Merkezi yönetim: stratejik kontrol yabancı merkezde tutulabilir.
  • Uluslararası sözleşmeler: bazı projelerde yabancı şirket sözleşmeyi doğrudan kendi şubesi üzerinden yürütmeyi tercih edebilir.
  • Proje bazlı pazar girişi: inşaat, mühendislik, enerji, danışmanlık ve altyapı projelerinde şube yapısı değerlendirilebilir.

Bununla birlikte, uzun vadeli ve bağımsız bir Azerbaycan işletmesi kurulması, farklı ortakların bulunması veya sorumlulukların daha belirgin ayrılması planlanıyorsa yerel bir bağlı ortaklık daha uygun olabilir.

Azerbaycan’da Şube mi, Bağlı Ortaklık mı?

Yabancı yatırımcıların en sık karşılaştırdığı iki yapı, şube ve bağlı ortaklıktır. Temel fark, bağlı ortaklığın Azerbaycan’da ayrı bir tüzel kişilik olarak kurulmasıdır.

Kriter Şube Bağlı Ortaklık
Tüzel kişilik Ayrı tüzel kişi değildir Ayrı Azerbaycan tüzel kişisidir
Mülkiyet yapısı Yabancı ana şirketin bir parçasıdır Payları ortak veya ortaklara aittir
Temel belge Şube Yönetmeliği Şirket ana sözleşmesi
Yönetim Vekaletname ile hareket eden şube müdürü Direktör veya diğer yönetim organı
Ticari faaliyet Evet Evet
Ana şirketle ilişki Doğrudan Pay sahipliği yoluyla

Azerbaycan’da ayrı bir limited şirket veya başka bir tüzel kişi kurmak istiyorsanız Azerbaycan’da Şirket Kuruluşu rehberimizi inceleyebilirsiniz.

Bu sayfa yabancı şirket şubesi tesciline ilişkindir ve yeni bir Azerbaycan şirketinin kurulmasını konu almamaktadır.

Azerbaycan’da Şube mi, Temsilcilik mi?

Şube ve temsilcilik her ikisi de yabancı tüzel kişinin ayrı birimleri olmakla birlikte, görev ve faaliyet kapsamları farklıdır.

Kriter Şube Temsilcilik
Temel işlev Ana şirketin faaliyetlerinin tamamını veya bir kısmını yürütebilir Ana şirketin menfaatlerini temsil eder ve korur
Ticari faaliyet Yetki kapsamında mümkündür Esas olarak temsil amaçlıdır
Ayrı tüzel kişilik Hayır Hayır

Azerbaycan’da Şube Tescili İçin Temel Şartlar

Tescil başvurusu yapılmadan önce yabancı ana şirketin Azerbaycan’daki şubesine ilişkin temel hukuki ve organizasyonel unsurlar belirlenmelidir.

  • yabancı ana şirketin tam unvanı ve tescil bilgileri;
  • Azerbaycan şubesinin kurulmasına ilişkin yetkili organ kararı;
  • onaylanmış Şube Yönetmeliği;
  • şube müdürünün atanması;
  • müdürün yetkilerini belirleyen vekaletname;
  • Azerbaycan’da yasal adres;
  • ana şirketin kuruluş ve tescil belgeleri;
  • nihai faydalanıcı bilgileri;
  • devlet harcının ödenmesi;
  • gerekli durumlarda yabancı belgelerin apostil veya tasdik işlemleri.

Yabancı Şirket Şubesi Tescili İçin Gerekli Belgeler

Kesin belge listesi, ana şirketin kurulu olduğu ülkeye ve kurumsal yapısına göre değişebilir. Standart bir başvuruda genellikle aşağıdaki belgeler hazırlanır.

Belge Amacı
Tescil başvurusu Şubenin resmi tescil başvurusu
Ana şirket tescil belgeleri Yabancı şirketin hukuki varlığını doğrular
Ticaret sicili veya resmi sicil özeti Güncel kurumsal bilgileri gösterir
Ana sözleşme veya eşdeğer belge Kurumsal yapı ve yetkileri doğrular
Şube açma kararı Azerbaycan şubesinin kuruluşunu onaylar
Şube Yönetmeliği Şubenin faaliyet ve yönetim çerçevesini belirler
Şube müdürü atama kararı Şubeyi yönetecek kişiyi belirler
Vekaletname Müdürün veya temsilcinin yetkilerini belirler
Şube müdürünün kimlik belgesi Atanan yöneticinin kimliğini doğrular
Yasal adres belgeleri Şubenin Azerbaycan’daki kayıtlı adresini doğrular
Nihai faydalanıcı bilgileri Gerçek faydalanıcıların belirlenmesini sağlar
Devlet harcı makbuzu Tescil harcının ödendiğini gösterir

Apostil, Tasdik ve Yabancı Belgelerin Tercümesi

Azerbaycan dışında düzenlenen şirket belgelerinin Azerbaycan makamları nezdinde kullanılabilir hale getirilmesi gerekir. Belgenin düzenlendiği ülkeye ve geçerli uluslararası anlaşmalara bağlı olarak apostil veya konsolosluk tasdiki gerekebilir.

Belgenin düzenlendiği ülke ile Azerbaycan arasında Lahey Apostil Sözleşmesi uygulanıyorsa, ilgili belgeler için apostil prosedürü kullanılabilir. Bazı ülkelerde ikili veya çok taraflı anlaşmalar nedeniyle farklı kurallar uygulanabilir.

Yabancı dilde düzenlenen belgelerin Azerbaycancaya tercüme edilmesi ve gerekli noter veya tasdik işlemlerinden geçirilmesi de gerekebilir.

Pratik bilgi: yabancı belgelerin hazırlanması, çoğu zaman devlet tescil süresinden daha uzun sürer. Bu nedenle apostil, tasdik, tercüme ve kurumsal kararlar mümkün olduğunca erken hazırlanmalıdır.

Azerbaycan’da Şube Tescili: Adım Adım Süreç

Adım 1 — Ana Şirket Belgelerinin İncelenmesi

İlk aşamada yabancı ana şirketin sicil belgeleri, kuruluş belgeleri ve karar alma yetkileri incelenir.

Adım 2 — Şube Açma Kararının Alınması

Yabancı şirketin yetkili organı Azerbaycan’da şube açılmasına karar verir, Şube Yönetmeliğini onaylar ve şube müdürünü atar.

Adım 3 — Şube Yönetmeliğinin Hazırlanması

Şube Yönetmeliği; şubenin unvanını, adresini, faaliyet konusunu, yönetimini ve ana şirketle ilişkisini düzenler.

Adım 4 — Şube Müdürünün Atanması

Ana şirket şube müdürünü atar ve ilgili vekaletname ile müdürün yetki sınırlarını belirler.

Adım 5 — Apostil veya Tasdik İşlemleri

Yabancı kurumsal belgeler, geçerli hukuki prosedüre göre apostil edilir veya konsolosluk yoluyla tasdik edilir.

Adım 6 — Tercüme ve Yerel Belgelerin Hazırlanması

Başvuru formları, Azerbaycanca tercümeler, adres belgeleri ve nihai faydalanıcı bilgileri hazırlanır.

Adım 7 — Devlet Tescil Başvurusunun Yapılması

Eksiksiz dosya Azerbaycan Cumhuriyeti Ekonomi Bakanlığı bünyesindeki Devlet Vergi Hizmeti’nin ilgili tescil birimine sunulur.

Adım 8 — Tescil Belgelerinin Alınması

Başvuru onaylandığında şube devlet siciline kaydedilir ve vergi ile tescil bilgileri düzenlenir.

Adım 9 — Tescil Sonrası İşlemlerin Tamamlanması

Banka hesabı açılması, muhasebe düzeninin kurulması, elektronik imza, çalışanların kaydı, yabancı personel için göçmenlik izinleri ve gerekli lisanslar gibi işlemler tamamlanır.

Azerbaycan’da Şube Tescili Ne Kadar Sürer?

Yabancı ticari tüzel kişinin şube veya temsilciliğinin devlet tescili, eksiksiz ve uygun başvuru sunulduktan sonra genel olarak 2 gün içinde tamamlanır.

Ancak toplam proje süresi daha uzun olabilir. Ana şirket belgelerinin hazırlanması, apostil veya tasdik, tercüme ve yasal adres işlemleri ayrıca zaman alabilir.

Pratik ayrım: Devlet tescili: uygun başvurudan sonra yaklaşık 2 gün. Toplam süreç: yabancı belgelerin hazırlanma hızına bağlıdır.

Azerbaycan’da Şube Tescili İçin Devlet Harcı

Yabancı ticari tüzel kişinin şube veya temsilciliğinin tescili için devlet harcı 300 AZN olarak uygulanır.

Apostil, tasdik, tercüme, noter, kurye, hukuki danışmanlık, yasal adres ve tescil sonrası işlemler için ayrıca maliyetler doğabilir.

Şube Müdürü ve Vekaletname

Şube, yerel bir şirket gibi bağımsız bir direktör yapısına sahip değildir. Ana şirket tarafından bir şube müdürü atanır.

Şube müdürü, yabancı ana şirket tarafından verilen vekaletname çerçevesinde hareket eder. Bu nedenle vekaletname, şube yönetmeliği ve ana şirket kararları arasında uyum bulunmalıdır.

  • devlet kurumları önünde temsil;
  • sözleşme imzalama;
  • vergi ve tescil işlemleri;
  • banka hesabı işlemleri;
  • iş sözleşmelerini imzalama;
  • başvuru ve resmi belge teslim alma;
  • müşteri ve tedarikçiler önünde temsil;
  • ana şirketin verdiği diğer yetkileri kullanma.

Evet. Şubenin Azerbaycan’da kayıtlı bir yasal adresi bulunmalı ve ilgili destekleyici belgeler tescil dosyasına dahil edilmelidir.

Nihai Faydalanıcı Bilgileri

Azerbaycan’da nihai faydalanıcı bilgilerine ilişkin bildirim yükümlülükleri yabancı ticari tüzel kişilerin şube ve temsilcilikleri açısından da önem taşır.

Ana şirketin çok katmanlı bir ortaklık yapısı varsa, gerçek faydalanıcıların belirlenmesi için tüm sahiplik zincirinin incelenmesi gerekebilir.

Yabancı Şirket Şubesinin Azerbaycan’da Vergilendirilmesi

Şube üzerinden faaliyet yürütmenin vergi sonuçları, ticari faaliyet başlamadan önce değerlendirilmelidir. Azerbaycan’da daimi işyeri üzerinden faaliyet gösteren yabancı işletmeler, genel olarak bu daimi işyerine atfedilen kazançlar üzerinden vergilendirilir.

Şube, Azerbaycan vergi hukuku bakımından daimi işyeri oluşturabilecek yapılardan biridir.

Genel kurumlar vergisi oranı %20‘dir. Ancak kesin vergi yükümlülükleri faaliyet türü, giderler, ilişkili taraf işlemleri ve ilgili çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmasına bağlı olarak değişebilir.

Önemli: Şube vergilendirmesi yalnızca kurumlar vergisi açısından değerlendirilmemelidir. KDV, stopaj, bordro vergileri, transfer fiyatlandırması ve çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmaları da ayrıca incelenmelidir.

Şubenin KDV Kaydı

KDV kaydı yükümlülüğü, şubenin Azerbaycan’daki vergilendirilebilir işlemlerinin niteliği ve hacmine bağlıdır.

Genel kurallara göre, ardışık 12 aylık dönem içinde vergilendirilebilir işlemler yasal eşiği aşarsa zorunlu KDV kaydı gündeme gelebilir.

Azerbaycan’da standart KDV oranı %18‘dir.

Muhasebe ve Raporlama Yükümlülükleri

Şubenin tescili, uyum yükümlülüklerinin yalnızca başlangıcıdır. Şubenin faaliyetlerine göre muhasebe, vergi, bordro ve raporlama yükümlülükleri uygulanabilir.

  • kurumlar vergisi muhasebesi;
  • KDV beyannameleri;
  • bordro hesaplaması;
  • çalışan kayıtları;
  • sosyal sigorta ödemeleri;
  • stopaj incelemesi;
  • elektronik fatura ve vergi belgeleri;
  • muhasebe belgelerinin saklanması;
  • dönemsel ve yıllık raporlamalar.

Çalışanlar, Çalışma İzni ve Göçmenlik

Tescil edilmiş bir şube, Azerbaycan iş hukuku, bordro ve sosyal sigorta kurallarına uygun şekilde personel istihdam edebilir.

Yabancı personel için, kişinin statüsüne ve uygulanabilecek istisnalara göre çalışma izni ve geçici oturma izni gerekebilir.

Daha fazla bilgi için Azerbaycan’da Oturma İzni rehberimizi inceleyebilirsiniz.

Şube Azerbaycan’da Banka Hesabı Açabilir mi?

Devlet tescili tamamlandıktan sonra şube Azerbaycan’da banka hesabı açabilir. Banka, kendi KYC ve uyum prosedürleri kapsamında ek belgeler talep edebilir.

Ana şirket belgeleri, sahiplik yapısı, nihai faydalanıcılar, şube müdürü, beklenen işlem hacmi ve fon kaynakları bankalar tarafından incelenebilir.

Şube İçin Lisans veya İzin Gerekir mi?

Şube tescili her faaliyet için otomatik izin anlamına gelmez. Düzenlemeye tabi sektörlerde ayrıca lisans veya resmi izin gerekebilir.

Bankacılık, sigorta, finans, telekomünikasyon ve diğer düzenlenmiş sektörlerde özel kurallar uygulanabilir.

Şube Tescilinden Sonra Yapılması Gerekenler

  1. Tescil ve vergi bilgilerinin kontrol edilmesi.
  2. Elektronik vergi sistemleri ve elektronik imza erişimlerinin düzenlenmesi.
  3. Banka hesabının açılması.
  4. Muhasebe ve vergi sisteminin kurulması.
  5. KDV yükümlülüğünün değerlendirilmesi.
  6. İş sözleşmelerinin hazırlanması.
  7. Yabancı personel için izinlerin kontrol edilmesi.
  8. Sektörel lisansların değerlendirilmesi.
  9. Bordro ve sosyal sigorta sisteminin kurulması.
  10. Nihai faydalanıcı bilgilerinin güncel tutulması.

Şube Bilgilerinde Değişiklik

Şube müdürü, yasal adres, Şube Yönetmeliği, ana şirket bilgileri veya nihai faydalanıcılar gibi kayıtlı bilgilerde değişiklik olması halinde ilgili bildirim veya tescil işlemleri gerekebilir.

Azerbaycan’da Şube Nasıl Kapatılır?

Ana şirket Azerbaycan’daki faaliyetlerini sona erdirmek isterse şube resmi olarak kapatılmalı ve ilgili kayıtlar sonlandırılmalıdır.

Kapatma sürecinde vergi borçları, çalışanlar, banka hesapları, sözleşmeler ve diğer yükümlülükler incelenebilir.

Azerbaycan’da Şube Kuruluşu İçin Hukuki Destek

ACON, Azerbaycan’da şube açmak isteyen yabancı şirketlere kuruluş öncesinden tescil sonrasına kadar kapsamlı hukuki ve operasyonel destek sunar.

Hizmetlerimiz

  • şube ve bağlı ortaklık yapılarının karşılaştırılması;
  • yabancı kurumsal belgelerin incelenmesi;
  • şube açma kararının hazırlanması;
  • Şube Yönetmeliğinin hazırlanması;
  • şube müdürü vekaletnamesinin hazırlanması;
  • apostil ve tasdik danışmanlığı;
  • tercüme ve noter işlemlerinin koordinasyonu;
  • tescil dosyasının hazırlanması;
  • nihai faydalanıcı bilgilerinin hazırlanması;
  • devlet tescil sürecinin takibi;
  • banka hesabı açılışı desteği;
  • vergi ve muhasebe kurulumu;
  • iş ve insan kaynakları belgeleri;
  • çalışma izni ve oturma izni desteği;
  • lisans ve düzenleyici inceleme;
  • sürekli kurumsal ve hukuki uyum hizmetleri.

Azerbaycan’da Şube Açmayı mı Planlıyorsunuz?

Yabancı şirketinizin kuruluş ülkesi ve Azerbaycan’da planlanan faaliyetleri hakkında bize bilgi gönderebilirsiniz. Gerekli belgeleri belirleyebilir ve kuruluş öncesinden tescil sonrasına kadar süreci koordine edebiliriz.

Şube Tescili İçin ACON ile İletişime Geçin

Azerbaycan’da Şube Tescili Hakkında Sık Sorulan Sorular

Yabancı bir şirket Azerbaycan’da şube açabilir mi?

Evet. Yabancı ticari tüzel kişiler, ilgili tescil şartlarını yerine getirerek Azerbaycan’da şube açabilir.

Şube ayrı bir tüzel kişi midir?

Hayır. Şube, yabancı ana şirketin ayrı bir birimidir ancak bağımsız tüzel kişiliğe sahip değildir.

Şube ticari faaliyet yürütebilir mi?

Evet. Şube, kendi yönetmeliği ve ana şirket tarafından verilen yetkiler çerçevesinde ticari faaliyet yürütebilir.

Şube tescili ne kadar sürer?

Eksiksiz ve uygun başvuru sunulduktan sonra devlet tescili genel olarak 2 gün içinde tamamlanır. Yabancı belgelerin hazırlanması için ek süre gerekebilir.

Devlet harcı ne kadardır?

Yabancı ticari tüzel kişinin şube veya temsilciliğinin tescili için devlet harcı 300 AZN’dir.

Hangi belgeler gereklidir?

Ana şirket tescil belgeleri, şube açma kararı, Şube Yönetmeliği, müdür atama kararı, vekaletname, yasal adres belgeleri, nihai faydalanıcı bilgileri ve diğer gerekli başvuru belgeleri hazırlanır.

Yabancı belgelerde apostil gerekir mi?

Belgenin düzenlendiği ülkeye ve geçerli uluslararası anlaşmalara bağlı olarak apostil veya konsolosluk tasdiki gerekebilir.

Şubenin yasal adresi olmak zorunda mı?

Evet. Azerbaycan’da kayıtlı bir yasal adres tescil bilgilerinin bir parçasıdır.

Şubeyi kim yönetir?

Şubeyi, yabancı ana şirket tarafından atanan ve vekaletname ile yetkilendirilen şube müdürü yönetir.

Şube ile bağlı ortaklık arasındaki fark nedir?

Şube yabancı ana şirketin bir parçasıdır ve ayrı tüzel kişiliği yoktur. Bağlı ortaklık ise Azerbaycan’da bağımsız bir tüzel kişi olarak kurulur.

Şube ile temsilcilik arasındaki fark nedir?

Şube ana şirketin faaliyetlerinin tamamını veya bir kısmını yürütebilirken, temsilcilik esas olarak ana şirketin menfaatlerini temsil eder.

Şube Azerbaycan’da vergi öder mi?

Yabancı şirketin Azerbaycan’daki şubesi daimi işyeri oluşturuyorsa, bu işyerine atfedilen kazançlar Azerbaycan vergi kurallarına tabi olabilir.

Kurumlar vergisi oranı nedir?

Genel kurumlar vergisi oranı vergilendirilebilir kazancın %20’sidir.

Şube çalışan istihdam edebilir mi?

Evet. Şube, Azerbaycan iş hukuku, vergi ve sosyal sigorta kurallarına uygun olarak çalışan istihdam edebilir.

Yabancı bir kişi şube müdürü olabilir mi?

Evet. Ancak yabancı şube müdürünün çalışma izni ve oturma izni durumu ayrıca değerlendirilmelidir.

İlgili Hukuki ve Ticari Rehberler